Η ρωμαϊκή οδός που διέσχιζε τα βουνά και τις κοιλάδες του Vivarais και των Cévennes ήταν κάτι πολύ περισσότερο από ένας απλός δρόμος: αποτελούσε μια ζωτικής σημασίας αρτηρία που συνέδεε αυτές τις δύο περιοχές, προωθώντας τις εμπορικές, πολιτιστικές και στρατιωτικές ανταλλαγές. Σήμερα γνωστή ως «μονοπάτι της ρωμαϊκής οδού», αποκαλύπτει ακόμη τα απομεινάρια της κατά μήκος της διαδρομής της. Αν και η ακριβής της χάραξη παραμένει εν μέρει μυστήριο – καλυμμένη από τη βλάστηση ή αλλοιωμένη από τον άνθρωπο στο πέρασμα των αιώνων – είναι γνωστό ότι διέσχιζε τα χωριά Loubaresse, Saint-Pierre-de-Colombier, Le Cheylard και Thueyts. Εκεί μπορεί κανείς ακόμη να θαυμάσει τμήματα πλακόστρωτου δρόμου και κομψά πέτρινα γεφύρια. Άλλοτε πολυσύχναστη από εμπόρους, ταξιδιώτες, προσκυνητές, καθώς και από ρωμαϊκές λεγεώνες της περιοχής, αυτή η αρχαία οδός έχει πλέον μετατραπεί σε μια δημοφιλή πεζοπορική διαδρομή, προσφέροντας εξαιρετικά πανοραμικά τοπία και πολύτιμες ιστορικές μαρτυρίες.
Τον 12ο αιώνα, ο Μεσαίωνας μεταμόρφωσε ριζικά το τοπίο με την ανέγερση του επιβλητικού οχυρού κάστρου του Loubaresse, το οποίο δέσποζε επιβλητικά πάνω από την κοιλάδα του Ardèche. Το φρούριο αυτό σηματοδότησε τη γέννηση της τοπικής ηγεμονίας, η οποία υπαγόταν στους κόμητες της Τουλούζης (Toulouse). Ως αντάλλαγμα για την ακλόνητη πίστη τους, οι άρχοντες του Loubaresse απολάμβαναν την προστασία και τα πολυάριθμα προνόμια που τους παρείχαν οι επικυρίαρχοί τους. Όντας μία από τις ισχυρότερες ηγεμονίες του Vivarais, εκτεινόταν σε μια τεράστια περιοχή και ασκούσε πλήθος φεουδαρχικών δικαιωμάτων, από την απονομή δικαιοσύνης και την είσπραξη φόρων έως τον αυστηρό έλεγχο των δρόμων και των γεφυρών.
Αρχικά χτισμένο από την οικογένεια de La Tour-Saint-Vidal, η οποία το διατήρησε μέχρι τον 14ο αιώνα, το κάστρο πέρασε στη συνέχεια στα χέρια διαφόρων μεγάλων αριστοκρατικών οίκων. Αυτοί συνέχισαν να το επεκτείνουν και να το αναμορφώνουν, ιδιαίτερα κατά τον 14ο και τον 16ο αιώνα. Έδρα της ηγεμονικής εξουσίας για περισσότερα από εξακόσια χρόνια, αυτό το τετράγωνο οικοδόμημα, πλαισιωμένο από τέσσερις στιβαρούς κυκλικούς πύργους, εντυπωσίαζε με την αρχιτεκτονική του από πελεκητή πέτρα, τους παχείς τοίχους και τις στενές πολεμίστρες του. Διαρθρωνόταν γύρω από έναν κεντρικό πύργο (donjon) με οικιστικό και αμυντικό χαρακτήρα, μια εσωτερική αυλή που στέγαζε τους στάβλους και τις κουζίνες, καθώς και βοηθητικά κτίρια για τη φρουρά και τους υπηρέτες. Ο θεσμός της ηγεμονίας εξαφανίστηκε βίαια κατά τη Γαλλική Επανάσταση: το κάστρο κατασχέθηκε, πουλήθηκε ως εθνική περιουσία και τελικά μετατράπηκε σε αγρόκτημα.
Η ιστορία του κτήματος σημαδεύτηκε από μια διαδοχή διακεκριμένων αρχόντων. Τον 12ο και 13ο αιώνα, η οικογένεια de La Tour-Saint-Vidal έδωσε το όνομά της στην τοποθεσία. Τον 14ο αιώνα, η οικογένεια de Roquefort, κληρονόμος μέσω γάμου, ενίσχυσε το φρούριο για να αποκρούσει τις αγγλικές επιθέσεις κατά τον Εκατονταετή Πόλεμο. Ο 15ος και ο 16ος αιώνας είδαν την οικογένεια de La Baume να αποκτά το κτήμα και να το εμπλουτίζει με κομψά αναγεννησιακά στοιχεία. Τον 17ο και 18ο αιώνα, η οικογένεια de Vogüé, διάδοχοι μέσω συμμαχίας, καλλώπισε την κατοικία με λεπτές κλασικές πινελιές. Τέλος, τον 19ο αιώνα, η οικογένεια de Chambon το αγόρασε για να το μετατρέψει οριστικά σε αγρόκτημα.
Παράλληλα, το αβαείο των Chambons, που βρίσκεται στο Borne, ιδρύθηκε το 1152 από τον Guillaume de Borne μέσα σε ένα βαθύ πνεύμα φιλανθρωπίας. Βοηθήθηκε σημαντικά από τους γιους του, οι οποίοι του έκαναν γενναιόδωρες δωρεές γης. Αρχικά συνδεδεμένο με το τάγμα των Δαλονιτών (Dalonites), ακολουθώντας τον κανόνα του Αγίου Βενεδίκτου αλλά απολαμβάνοντας μεγάλη αυτονομία, κατέληξε να ενταχθεί στο τάγμα των Κιστερκιανών, αναζητώντας έναν πιο ασκητικό και στοχαστικό βίο. Υπό την αιγίδα του αβαείου του Sénanque, εγκαταστάθηκε στην τοποθεσία Les Chambons, στο καντόνι του Saint-Étienne-de-Lugdarès. Αυτό το τεράστιο μοναστηριακό συγκρότημα περιλάμβανε μια εντυπωσιακή αββαειακή εκκλησία, ένα μοναστήρι, μια τραπεζαρία, ένα αναρρωτήριο, καθώς και πολλαπλά γεωργικά παραρτήματα. Το αβαείο, που κυριαρχούσε σε μια τεράστια εδαφική έκταση, διευθυνόταν από εξέχοντες ηγούμενους, όπως ο Pierre Geofroi, ο Bernard Durand ή ο Pierre de Merle.
Στο απόγειό του, τον 12ο και 13ο αιώνα, το αβαείο φιλοξενούσε περίπου σαράντα μοναχούς και εκατό λαϊκούς αδελφούς (convers) που εργάζονταν για το κτήμα. Δυστυχώς, οι διαδοχικοί πόλεμοι, οι επιδημίες και οι λεηλασίες προκάλεσαν την αργή παρακμή του, μέχρι την οριστική κατάργησή του κατά την Επανάσταση. Τα κτίριά του τότε αποσυναρμολογήθηκαν ή πουλήθηκαν. Στις μέρες μας, μόνο το αποτύπωμα στο έδαφος μαρτυρά το μεγαλειώδες περίγραμμα της σταυροειδούς (λατινικός σταυρός) αββαειακής εκκλησίας, με τα τρία κλίτη και το εγκάρσιο κλίτος (transept) της. Περπατώντας στο χωριό Les Chambons μπορεί κανείς να ανακαλύψει μερικές από τις όμορφες πελεκητές πέτρες του, που διασώθηκαν και επαναχρησιμοποιήθηκαν στις προσόψεις των αγροτικών σπιτιών, μαρτυρώντας τη διαχρονικότητα αυτού του τόπου που παραμένει γεμάτος ιστορία.
Τον 14ο αιώνα, η στρατηγική θέση του χωριού Loubaresse πάνω στην αρχαία ρωμαϊκή οδό προκάλεσε την απληστία πολλών, ειδικά κατά τις αναταραχές του Εκατονταετούς Πολέμου. Για να προστατευτεί, ο οικισμός περιβλήθηκε με στερεά τείχη, που διαπερνούνταν από δύο πύλες και πλαισιώνονταν από παρατηρητήρια, βρίσκοντας επίσης ένα έσχατο καταφύγιο πίσω από τα τείχη του κάστρου του. Παρά τις πολλαπλές καταστροφικές πολιορκίες και τις τρομερές πυρκαγιές, η κοινότητα αντιστάθηκε γενναία. Ο επισκέπτης μπορεί ακόμα και σήμερα να θαυμάσει την κληρονομιά αυτού του μεσαιωνικού παρελθόντος μέσα από τα γερά πέτρινα σπίτια του, τα δαιδαλώδη σοκάκια του και τα επιβλητικά απομεινάρια των οχυρώσεών του.
Από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα, η κτηνοτροφία και η εποχική μετακίνηση των κοπαδιών (transhumance) εγκαινίασαν για το Loubaresse μια εποχή πρωτοφανούς ευημερίας. Φωλιασμένο στους πρόποδες των βουνών, σε ένα καταπράσινο περιβάλλον, το χωριό καθιερώθηκε ως σημαντικό κέντρο εκτροφής προβάτων. Οι χωρικοί αποκόμιζαν από τα κοπάδια τους άφθονο μαλλί, το οποίο υφαινόταν επιτόπου ή πωλούνταν στις ακμάζουσες περιφερειακές βιοτεχνίες. Παράλληλα, το γάλα και το κρέας έδιναν τη θέση τους σε φημισμένα και περιζήτητα τοπικά τυριά και αλλαντικά.
Κάθε άνοιξη, οι βοσκοί του Loubaresse έπαιρναν τον δρόμο για τις κορυφές του Vercors με τα ζώα τους, αναζητώντας πλούσια αλπικά βοσκοτόπια, για να κατέβουν ξανά στην κοιλάδα μόνο το φθινόπωρο, χρησιμοποιώντας αρχαία μονοπάτια. Αυτή η ακμάζουσα ποιμενική οικονομία πλούτισε σημαντικά το χωριό, το οποίο στολίστηκε με υπέροχες κατοικίες με στέγες από σχιστόλιθο (lauzes) ή κεραμίδια. Αυτή η λαμπρή δυναμική ωστόσο άρχισε να ξεθωριάζει τον 19ο αιώνα, χτυπημένη από τις ασθένειες των ζώων, τον νέο ανταγωνισμό και την αμείλικτη αστυφιλία.
Η ενοριακή εκκλησία, αφιερωμένη στον Άγιο Μάρτινο, ανεγέρθηκε το 1845 πάνω στα ίδια τα θεμέλια ενός παλιού παρεκκλησίου. Διακρίνεται για το μεγαλοπρεπές οδοντωτό καμπαναριό της, το οποίο στην πραγματικότητα είναι το τελευταίο απομεινάρι ενός ισχυρού παρατηρητηρίου που ήταν ενσωματωμένο στα τείχη του 14ου αιώνα. Χτισμένο αρχικά από τον άρχοντα του Borne για να επιβλέπει ολόκληρη την κοιλάδα του Ardèche και να προλαμβάνει τις αγγλικές επιθέσεις, πλέον προστατεύει ειρηνικά τις στέγες του χωριού.
Το τοπωνύμιο «Borne» προέρχεται με τη σειρά του από τον κολοσσιαίο γρανιτένιο βράχο που κάποτε στήριζε το κάστρο της οικογένειας de Randon. Ήταν μάλιστα ο Guillaume de Randon, άρχοντας του Borne, που παραχώρησε ένα μέρος αυτών των εδαφών στον Κιστερκιανό μοναχό Dom Amélius το 1152 για να ιδρύσει το περίφημο αβαείο των Chambons, το οποίο εξελίχθηκε σε ένα ακτινοβόλο πνευματικό κέντρο. Σκαρφαλωμένος στον βράχο του που δέσποζε στον μεγαλοπρεπή ορεινό όγκο του Tanargue, αυτός ο πύργος (donjon) προσέφερε μια πανοραμική θέα μέχρι τα 1.511 μέτρα υψόμετρο. Κατεστραμμένο κατά τους αιματηρούς Θρησκευτικούς Πολέμους, το παλιό κάστρο του Borne σώζεται σήμερα μόνο ως ρομαντικά ερείπια χαμένα στη φύση.